ONT, açılımı Optical Network Terminal olan, Türkçede optik ağ terminali veya fiber sonlandırma cihazı diye anılan aktif cihazdır. Fiberden gelen optik sinyali, Ethernet üzerinden ev ağının kullanabileceği elektriksel sinyale dönüştürür; ters yönde de veriyi optik sinyal olarak gönderir. Wi-Fi dağıtımı ayrı bir işlevdir ve bazı cihazlarda ONT ile aynı kasada bulunabilir.
ONT cihazı fiber internette ne işe yarar?
ONT, eve ulaşan fiber bağlantıyla ev ağı arasındaki iletişimi sağlar. Yalnızca iki kabloyu birleştiren bir kutu değildir: Optik erişimi sonlandırır, PON olarak adlandırılan pasif optik ağın haberleşmesine katılır ve veriyi Ethernet gibi kullanıcı arayüzlerine aktarır. Buradaki “sonlandırma”, fiber erişimin kullanıcı tarafındaki cihazda karşılandığı anlamına gelir.
Örneğin televizyonda bir film açtığınızda, internetten gelen veri ONT üzerinden ev ağına ulaşır. Ayrı cihaz kullanılan bir düzende ONT, bu veriyi Ethernet kablosuyla yönlendiriciye iletir. Yönlendirici de televizyona kablolu veya kablosuz bağlantı üzerinden ulaştırır. Bu sırada ONT fiber erişimi karşılar, yönlendirici ise ağlar arasındaki trafiği yönetir.
Bazı ONT modellerinde telefon hizmeti için bağlantı noktaları da bulunur. Bu özelliklerin kullanılabilmesi cihazın modeline ve sunulan hizmete bağlıdır. ONT’nin varlığı tek başına belirli bir internet hızı, düşük ping veya kesintisiz bağlantı garantilemez.
Fiber prizi, kablonun sonlandırıldığı veya bağlantısının düzenlendiği pasif noktadır. ONT ise elektrikle çalışan ve veriyi işleyen cihazdır. Binadaki fiber dağıtım kutusu da farklı bir göreve sahiptir; kabloların dağıtıldığı her kutu ONT değildir.
Ayrıca bkz: İnternet Neden Yavaş?
ONT nasıl çalışır? Fiberden ev ağına veri akışı
Aşağıdaki şema, ayrı ONT kullanılan yaygın bir PON kurulumu örneğidir. Gerçek bağlantı düzeni altyapıya ve donanıma göre değişebilir. Şemadaki çift yönlü oklar, verinin hem indirme hem de yükleme yönünde taşındığını gösterir.
Sağlayıcıdaki OLT
↕
Pasif optik bölücü
↕
Fiber hat ve sonlandırma prizi
↕
ONT
↕
Yönlendiricinin WAN portu
↕
Ev cihazları — Ethernet veya Wi-Fi
Ayrı ONT ve yönlendirici kullanılan örnek bir fiber internet bağlantısı.
OLT, sağlayıcı tarafındaki optik hat terminalidir; ONT ise kullanıcı tarafında bulunur. Aradaki pasif optik bölücü, sağlayıcıdan gelen optik bağlantının abone hatlarına dağıtılmasını sağlar. Ağ mimarisinin ayrıntıları için GPON rehberine bakabilirsiniz.
İndirme sırasında veri, sağlayıcıdan fiber hat üzerinden optik sinyalle gelir. ONT bu sinyali alır, gerekli haberleşme işlemlerini yürütür ve veriyi ev ağına aktarır. Yükleme sırasında yol tersine döner: Telefonda gönderdiğiniz bir fotoğraf yönlendirici üzerinden ONT’ye ulaşır; ONT veriyi optik sinyalle sağlayıcıya gönderir. PON üzerindeki gönderimler, ağın belirlediği iletişim düzeni içinde gerçekleşir.
Bu alanda ONU terimiyle de karşılaşabilirsiniz. ONU, optik ağ birimleri için kullanılan daha geniş bir terimdir. ONT ise abone ucundaki sonlandırma birimini ifade edebilir; iki adlandırma bazı bağlamlarda birbirinin yerine kullanılır. Aralarındaki ayrım, cihazın mutlaka binada veya dairede bulunmasına dayanmaz.
ONT’ye hangi kablolar bağlanır?
Ayrı ONT bulunan bir ev bağlantısında genellikle şu bağlantılar görülür:
- Fiber kablo: Optik sinyali taşır ve ONT’nin optik portuna bağlanır.
- Ethernet kablosu: ONT’nin Ethernet çıkışını yönlendiricinin WAN portuna bağlar. Bu bağlantının özellikleri Ethernet rehberinde açıklanır.
- Güç adaptörü: ONT’nin çalışması için gereken elektriği sağlar.
“ONT kablosu” ifadesi tek bir kablo standardını anlatmaz; bağlama göre fiber veya Ethernet kablosu kastedilebilir. Kabloyu tanımak için bağlandığı porta ve port etiketine bakabilirsiniz. Kablo veya konektör rengi, bütün cihazlarda geçerli bir tanı ölçütü değildir.
Ayrıca bkz: Wi-Fi 6 Nedir?
ONT, modem ve router arasındaki fark nedir?
ONT ile modem arasındaki fark, öncelikle kullanılan erişim teknolojisidir. DSL veya kablo modem, ilgili hat teknolojisinin gerektirdiği iletişimi yürütür. ONT de fiber erişimde benzer bir erişim ucu rolü üstlenir. Router, yani yönlendirici ise ağlar arasında veri trafiğini yönlendirir; ev tipi modellerin çoğu Wi-Fi erişimi de sunar.
| Cihaz | Temel görev | Hat tarafındaki bağlantı | Wi-Fi ilişkisi |
|---|---|---|---|
| DSL/kablo modem | DSL veya kablo internet erişimini sonlandırır. | DSL için bakır telefon hattı; kablo internet için koaksiyel kablo. | Yönlendirme ve Wi-Fi işlevleri aynı cihazda bulunabilir. |
| ONT | Optik erişimi sonlandırır ve veriyi kullanıcı arayüzlerine aktarır. | Fiber optik hat. | Wi-Fi işlevi entegre cihazlarda bulunabilir. |
| Router | Ağlar arasında trafiği yönlendirir. | Ayrı ONT kullanılan örnekte Ethernet üzerinden WAN bağlantısı. | Ev tipi modeller çoğunlukla Wi-Fi sunar; kablosuz erişim her modelde bulunmaz. |
Evde telefon, bilgisayar ve televizyon internete bağlanırken yönlendirici, yerel ağ ile internet arasındaki trafiği yönetir. Bu işlevin ayrıntılarını router’ın ev ağındaki görevi yazısında bulabilirsiniz.
Türkiye’de “fiber modem” adı, günlük kullanımda yönlendirici veya optik sonlandırmayı da içeren entegre ev ağ geçidi için kullanılabilir. Bu nedenle cihazın işlevini anlamak için genel adının yanında bağlantılarına ve teknik özelliklerine de bakmak gerekir.
Tek kutuda ONT ve Wi-Fi işlevi bulunabilir mi?
Evet. Optik sonlandırma, yönlendirme ve Wi-Fi erişimi bazı cihazlarda aynı kasada birleşebilir. İki yaygın bağlantı düzeni şöyledir:
Fiber → [ONT] → Ethernet → [Router + Wi-Fi] → Ev cihazları
Ayrı ONT ve yönlendirici kullanılan düzen.
Fiber → [ONT + Router + Wi-Fi] → Ev cihazları
Optik sonlandırma, yönlendirme ve Wi-Fi işlevlerini birleştiren cihaz.
Ayrı bir ONT kutusuna ihtiyaç duyulması, kullanılan donanıma bağlıdır. Wi-Fi erişiminin hangi cihazdan sağlandığı da bu düzene göre değişir. Sağlayıcının altyapısı ve sunduğu donanım, evde tek cihazın mı yoksa ayrı ONT ve yönlendiricinin mi kullanılacağını belirler.
Ayrıca bkz: LAN Nedir?
ONT cihazı evde nerede bulunur?
ONT genellikle fiberin eve girdiği noktaya veya fiber prizine yakın, güç bağlantısının bulunduğu bir yerde görülür. Antrede, iletişim panosunda ya da başka bir odada olabilir; bütün kurulumlar için geçerli tek bir konum yoktur.
Fiber giriş, Ethernet çıkışı ve güç adaptörü, ayrı bir ONT’yi tanımaya yardımcı olur. Yalnızca fiber bağlantısının bulunduğu, güç gerektirmeyen küçük duvar kutusu ise fiber prizi olabilir. Entegre cihaz kullanılan evlerde ayrıca bir ONT kutusu görünmeyebilir.
Ayrı ONT’nin konumuyla Wi-Fi yönlendiricisinin konumu farklı ihtiyaçlara cevap verir. ONT’nin yeri fiber hattın ulaştığı noktaya bağlı olabilir; yönlendiricinin yeri ise kablosuz kapsama açısından önem taşır. Örneğin ONT antredeyken yönlendirici, aralarındaki Ethernet bağlantısı sayesinde evin daha merkezi bir noktasında bulunabilir.
Sık sorulan sorular
ONT olmadan fiber internet kullanılabilir mi?
PON tabanlı, fiberin eve kadar ulaştığı FTTH bağlantısında optik sonlandırma işlevi gerekir. Ancak bu işlev ayrı bir kutuda veya entegre cihaz içinde sunulabilir. Bu nedenle ayrı ONT kutusunun bulunmaması, sonlandırma işlevinin olmadığı anlamına gelmez. Diğer fiber erişim mimarilerinde gereken cihazlar, bağlantının kullanıcıya nasıl ulaştırıldığına göre değişir.
ONT elektrik kesildiğinde çalışır mı?
ONT aktif bir cihazdır ve güç gerektirir; yedek güç olmadan elektrik kesildiğinde çalışmaz. Yedek güç varsa bağlantının devamı, ONT’nin yanında yönlendiricinin ve sağlayıcı ağındaki ilgili bileşenlerin de çalışmasına bağlıdır. “Pasif optik ağ” ifadesi, dağıtım bölümündeki pasif bileşenleri anlatır; ONT’nin elektriksiz çalıştığı anlamına gelmez.
ONT internet hızını etkiler mi?
Evet. ONT’nin kullanılan PON teknolojisiyle uyumu, Ethernet portlarının kapasitesi ve donanım özellikleri ulaşılabilecek hıza sınır koyabilir. Ancak gerçek hız; tarife, sağlayıcı ağı, yönlendirici, kablolu veya kablosuz bağlantı ve kullanılan cihazla birlikte belirlenir. Daha yüksek kapasiteli bir ONT kullanılması, tek başına abonelik kapsamında sunulan internet hızını artırmaz.
Bilgisayar doğrudan ONT’ye bağlanabilir mi?
Ethernet çıkışı bulunan ayrı bir ONT’ye bilgisayar fiziksel olarak bağlanabilir. Ancak kabloyu takmak, internet hizmetinin çalışacağını garanti etmez. Sağlayıcının kimlik doğrulama ve ağ yapılandırması gereksinimleri değişebilir. Yönlendirici de ev ağındaki cihazların bağlantısını ve ağlar arasındaki trafiği yönetir; bu yüzden onu kaldırmak genel bir kullanım önerisi değildir.
